Son zamanlarda, dünyanın farklı yerlerinde sivillerin zarar görmesi üzerine insani dayanışma amaçlı etkinlikler düzenlenmektedir. Bu tür etkinlikler, siyasi duruştan bağımsız olarak insani değerlerin korunması adına saygıdeğerdir. Ancak, tarihsel bağlamda ele alındığında, bazı desteklerin yeniden değerlendirilmesi gerektiği açıktır.
Bu yazı, Türk milletinin geçmişte yaşadığı acıları hatırlatmak, terörle mücadeledeki tarihi dersleri analiz etmek ve dost ile düşman ayrımını doğru yapabilmek için kaleme alınmıştır. Özellikle ASALA, PKK ve Filistinli gruplar arasındaki iş birlikleri üzerinden, geçmişte Türkiye’ye yönelik tehditlerin boyutlarını ortaya koymayı amaçlamaktadır.
ASALA VE FİLİSTİN GRUPLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ AĞI
İdeolojik Ortaklık
ASALA (Ermeni Gizli Ordusu), Türkiye’ye karşı yürüttüğü terör faaliyetlerinde Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (PFLP) ile yakın iş birliği içinde olmuştur. İki örgüt de Marksist-Leninist bir ideolojiyi paylaşmakta ve bu bağlamda anti-emperyalist bir mücadele yürüttüklerini iddia etmektedir. PFLP’nin bağımsızlık mücadelesi, ASALA’nın Ermeni meselesini uluslararası kamuoyunda tanıtma amacına paralel bir hedef oluşturmuştur.
Operasyonel Dayanışma
1970’lerde ve 1980’lerde, ASALA militanları Lübnan’daki PFLP kamplarında askeri eğitim almıştır. Bu kamplarda verilen eğitim, bomba yapımı, gerilla taktikleri ve istihbarat toplama gibi konuları kapsamıştır. Filistin gruplarının ASALA’ya sağladığı bu destek, Ermeni terör örgütünün Türkiye’nin dış temsilciliklerine yönelik saldırılar gerçekleştirmesini mümkün kılmıştır.
Filistin Destekli Operasyonlara Örnekler
1981 Paris Saldırısı:
ASALA, Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (PFLP) ile iş birliği içinde Paris’teki Türk Büyükelçiliği’ne saldırı düzenledi. Bu saldırı, Filistinli grupların sağladığı lojistik destek ve istihbaratla gerçekleştirilmiştir. Bu iş birliği, ASALA’nın uluslararası alanda ses getiren ilk eylemlerinden biri olarak kabul edilir.
1982 Roma Havaalanı Saldırısı:
ASALA ve PFLP, Roma Havaalanı’nda Türk vatandaşlarına yönelik bir saldırı gerçekleştirdi. Bu eylemde kullanılan silah ve ekipmanların, Filistinli gruplar tarafından sağlandığı belgelenmiştir. Saldırının amacı, Türkiye’nin diplomatik varlığına zarar vermekti.
1983 İstanbul Kapalıçarşı Bombalaması:
ASALA’nın Filistinli militanlarla koordinasyon içinde İstanbul’daki Kapalıçarşı’ya yönelik gerçekleştirdiği bombalı saldırı, Türkiye’nin iç güvenliğini hedef alan ilk büyük çaplı eylemlerden biri olarak bilinir. Bu saldırıda kullanılan patlayıcıların, Filistin kamplarından temin edildiği tahmin edilmektedir.
PKK ve FİLİSTİN GRUPLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ AĞI
Eğitim ve Lojistik Destek
PKK, kurulduğu 1979 yılından itibaren Lübnan’daki Filistin kamplarından hem
askeri hem de ideolojik destek almıştır. Özellikle Filistin Kurtuluş Örgütü’nün
(FKÖ) alt grupları, PKK’ya lojistik destek sağlayarak bu örgütün gelişimini hızlandırmıştır. PKK militanları, Lübnan’daki Ayn el-Hilve ve Bekaa Vadisi kamplarında eğitilmiştir.
1982 Lübnan Savaşı ve Ortak Cephe
1982 yılında İsrail’in Lübnan’a düzenlediği operasyonlar sırasında, PKK militanları Filistin gruplarıyla aynı cephede yer almıştır. Bu dönemde PKK, İsrail ile doğrudan çatışmalara girmiş ve ortak düşman üzerinden Filistinli gruplarla daha güçlü bir bağ kurmuştur.
Filistin’in PKK Örgütüne Desteği
PKK’nın Filistinli örgütlerle bağlantıları daha çok eğitim, lojistik ve stratejik destek düzeyinde olup, somut operasyon düzeyine taşındığına dair kesin bilgi azdır. Ancak bazı iddialara göre, Filistinli grupların desteğiyle PKK’nın doğrudan ya da dolaylı olarak gerçekleştirdiği operasyonlar şu şekilde özetlenebilir:
İlk Silahlı Eylemler
PKK’nın ilk silahlı operasyonlarının bir kısmında, Filistinli gruplardan alınan eğitimlerin ve taktiklerin kullanıldığı belirtilmiştir. 1984’te Eruh ve Şemdinli baskınlarının, PKK’nın Filistinli örgütlerden öğrendiği gerilla taktiklerinin bir yansıması olduğu ileri sürülür.
Lübnan ve İsrail Bağlantılı Faaliyetler
PKK’nın 1980’lerde Lübnan’da konuşlanmış Filistinli örgütlerle ortaklaşa bazı operasyonel planlamalara katıldığı iddia edilmiştir. Özellikle Lübnan’dan Türkiye’ye sızma girişimlerinde Filistinli grupların desteği olduğu dile getirilmiştir.
Patlayıcı ve Silah Transferi
PKK’nın erken dönemlerde Filistinli grupların aracılığıyla temin ettiği patlayıcı ve silahlarla bazı Türkiye içi operasyonlarını gerçekleştirdiği iddialar arasındadır. Bu tür materyallerin, özellikle sınır ötesi saldırılarda kullanıldığı öne sürülmüştür.
İstanbul ve Ankara’daki Eylemler
1980’lerin başında Türkiye’nin büyük şehirlerinde gerçekleştirilen bazı bombalı saldırılarda kullanılan patlayıcıların Filistin kaynaklı olduğu yönünde raporlar bulunmaktadır.
Bu tür operasyonlara dair bilgiler genellikle spekülatif ve taraflı olabileceği için doğrulama her zaman mümkün değildir. Ancak PKK’nın Filistinli bazı örgütlerle, özellikle de 1980’lerin başlarında lojistik ve stratejik bağlar kurduğu genel olarak kabul edilmektedir. Operasyonel anlamda bu destek, daha çok PKK’nın kendi topraklarında gerçekleştirdiği eylemlere dolaylı katkılar şeklinde olmuştur.
ASALA ve PKK ARASINDAKİ İLİŞKİ AĞI
Ortak Düşman: Türkiye
ASALA ve PKK’nın iş birliği, Türkiye’ye yönelik terör eylemleri konusunda stratejik bir dayanışmayı içermiştir. Her iki örgüt de Türkiye’yi ana hedef olarak belirlemiş ve bu doğrultuda operasyonlar gerçekleştirmiştir.
İsrail’in Türkiye’nin Yanında Yer Alması
1980’lerde, İsrail, ASALA ve PKK’nın Türkiye’ye yönelik tehditlerini fark etmiş ve bu örgütlerle mücadelede Türkiye’nin yanında yer almıştır. İsrail, özellikle ASALA’nın yurtdışındaki operasyonlarını zayıflatmak adına, istihbarat paylaşımı ve diplomatik destek sağlamıştır.
ASALA’ya Karşı Mücadelede İsrail:
ASALA’nın terör faaliyetlerini sınırlandırmak için İsrail, Türkiye ile ortak istihbarat operasyonları gerçekleştirmiştir. Bu operasyonlar sayesinde, ASALA’nın bazı liderleri etkisiz hale getirilmiş, örgütün uluslararası hareket kabiliyeti daralmıştır.
PKK’ya Karşı İsrail’in Desteği:
PKK’nın Filistin kamplarındaki eğitimine yönelik İsrail operasyonları, PKK’nın lojistik altyapısını büyük ölçüde zayıflatmıştır. Bu süreçte İsrail, Türkiye’ye bilgi akışı sağlayarak bölgedeki PKK varlığına karşı koordineli adımlar atılmasına olanak tanımıştır.
SONUÇ VE ÖNERİLER
Geçmişteki bu ilişki ağları, dost ile düşmanı ayırt edebilmenin önemini bir kez daha göstermektedir. İsrail’in Türkiye ile bu süreçte iş birliği yapması, terörle mücadelede uluslararası dayanışmanın önemini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, Türkiye’nin bölgedeki dostlarını ve müttefiklerini güçlendirmesi büyük önem taşımaktadır.
Son dönemde Gazze’de yaşanan olaylar, insani açıdan üzücü ve kabul edilemez bir tabloyu gözler önüne sermektedir. Ancak Türkiye’nin bu olaylara verdiği tepkiler, stratejik boyut göz ardı edilmeden şekillenmelidir. İsrail’e yönelik düşmanlık söylemlerinin toplumu kışkırtarak dış politikada kalıcı hasarlara yol açmaması gerektiği açıktır. Türkiye’nin, Gazze’deki olaylara insani bir hassasiyetle yaklaşırken, İsrail ile stratejik ilişkilerini koruması, bölgesel güvenlik ve çıkarlar açısından elzemdir.
Bu bağlamda:
1. İsrail ile İlişkilerin Güçlendirilmesi: Gazze’deki olaylara duyulan insani tepki, stratejik ilişkilere zarar vermeyecek şekilde yönetilmelidir. Türkiye, İsrail ile olan diplomatik ve ekonomik bağlarını koruyarak, bölgesel güvenliği artırabilir.
2. Uluslararası İş Birliği Stratejileri: Türkiye, Filistin meselesinde uluslararası platformlarda etkili bir diplomasi yürüterek barışa katkıda bulunmalıdır. Aynı zamanda, bölgedeki diğer ülkelerle koordinasyonu artırmalıdır.
3. Tarihsel Hafızanın Korunması: Geçmişteki olayların unutturulmaması ve nesilden nesile aktarılması için akademik ve toplumsal projeler artırılmalıdır. Bu, Türkiye’nin ulusal çıkarlarını koruma bilincini güçlendirecektir.
Dostunu ve düşmanını doğru belirlemek, yalnızca geçmişin acılarından ders çıkarmak değil, gelecekteki güvenlik politikalarını sağlamlaştırmanın da bir yoludur. Stratejik dengeleri korumak, Türkiye’nin ulusal ve uluslararası arenadaki konumunu güçlendirecektir.
Kaynakça
- ASALA – Wikipedia – https://en.wikipedia.org/wiki/Armenian_Secret_Army_for_the_Liberation_of_Armenia
- PKK Tarihi – Wikipedia – https://en.m.wikipedia.org/wiki/History_of_the_Kurdistan_Workers%27_Party
- İsrail-PKK Çatışması – Wikipedia – https://en.wikipedia.org/wiki/Israel%E2%80%93PKK_conflict
- PKK ve ASALA İlişkileri – AVIM – https://www.avim.org.tr/en/Yorum/RELATIONS-BETWEEN-THE-PKK-AND-ASALA