Merhaba,
Bir süre önce kişisel bloğumda “iş arayan” kişilser için paylaştığım bilgilerin devamı niteliğinde bir yazımı sizlerle paylaşmak istiyorum, özellikle yenü mezun veya tecrübesiz arkadaşların bu yazıdan faydalanabileceğini umu ediyorum.
90 milyona yaklaşan nüfusumuzda, ortalama %10 civarında aktif iş arayan işsiz vatandaşımız mevcut. Bunların büyük bir çoğunluğu üniversite mezunu olup henüz tecrübesi olmayan ve hayata yeni atılmaya çalışan gençlerden oluşuyor. Bu yazımı, bu gençler için yol gösterici olmasını umarak kaleme aldım.
EĞİTİM BİLİNÇ DÜZEYİ
Öncelikle, üniversite diplomasını almış her bireyin “eğitimim tamamlandı artık bir işe başlama zamanıdır” yaklaşımının tam da doğru olmadığını belirtmek isterim. Yüksek öğrenim kurumları, bizlere uzman olmak istediğimiz ve tercih ettiğimiz sektörlerde iş fırsatlarını değerlendirebilmemiz ve hayatımızı bu alanda ilerletmemiz için bir yol göstericidir. Ancak, kişi eğer bu alanda çalışacak ve ilerleyecek ise eğitim burada bitmiyor. Hatta eğitim çok önceden başlıyor da diyebilirim. Henüz yüksek öğrenimde öğrenci iken dahi, ilgi alanınızda ve eğitiminizi tamamlamaya çalıştığınız alanda farklı kanallardan (kitap, internet, kurs veya staj gibi) konu hakkındaki bilginizi geliştirmeniz gerekmektedir. Özellikle teknolojiye yakın alanlarda eğitim alıyorsanız, mevcut internet kullanım imkanları ile, alanınıza ait neredeyse sınırsız diyebileceğimiz kaynağa erişim imkanınız mevcut. Bu kaynaklardan faydalanarak yüksek öğrenime paralel olarak kendinizi geliştirmelisiniz. Bir örnek vermek istersek, diyelim ki Bilgisayar Mühendisliği okuyorsunuz, ve ilerde mezun olduktan sonra yazılım geliştirici olmak istiyorsunuz, o zaman şu adımları yerine getirmeniz gerekir.
1-Yazılım geliştirmenin hangi alt grubunda uzmanlaşmak istiyorsunuz karar vermelisiniz (mobil, web, front end, java, .net ve benzeri). Zira eğitim kurumu sizi buna göre yetiştirmez.
2-Karar verdiğiniz alt uzmanlık alani ile ilgili literatürü takip etmeli, youtube, linkedin ve benzeri sosyal medya ortamlarından bu konuda yayınlanmış online eğitimleri izlemeli, makaleler veya çalışma örneklerini kumalısınız.
3-Eğer imkanınız var ve bu alanda çalışan çevrenizde insanlar var ise iletişime geçmeli, size örnek çalışma görevleri vermesini istemelisiniz. Tamamen kendi çabanız ve internet yardımı ile bu çalışma görevlerini tamamlayarak değerlendirmesine sunmalısınız. Eğer çevrenizde bu tür insanlar yoksa, bu alanda çalışmak için mutlaka çevrenize bu konun uzmanı insanları eklemelisiniz. Bu kişiler size ileride referans da olurlar.
ÖZGEÇMİŞ HAZIRLAMA VE KENDİNİ İFADE EDEBİLME
Birçok yeni mezun arkadaşımızın özgeçmiş konusunda oldukça eksik olduğunu gözlemledim. Yapılan en büyük hata , piyasada dolaşan örnek özgeçmiş formatlarını kullanarak oldukça basit ifadelerle içini doldurmak ve her firmaya veya iş fırsatına aynı özgeçmişi göndermek olduğunu tespit ettim. Ancak, özgeçmiş dediğimiz doküman, sizin kendinizi ifade etme şeklidir. Dolayısı ile bir özgeçmiş öncelikle “özgün” olmalıdır. Bu yüzden, yeni mezun iş arayan arkadaşlarımız, herhangi bir formata körü körüne sadık kalmadan kendilerine özel bir özgeçmiş hazırlaması birincil olarak yapılması gerekendir.
Peki bir özgeçmiş hazırlarken özgün olması ve kendinizi en iyi şekilde ifade eden bir özgeçmiş olması için ne yapmak lazım?. Aslında çok basit, boş bir sahife açmakla işe başlayalım. Bu boş sahifeye aşağıdaki soruların cevaplarını serbest metin olarak kendi ifadelerimizle ama imla kurallarına uygun şekilde yazalım.
1-Ben kimim
Kişinin kimlik bilgileri, doğum tarihi, yaşadığı/ikamet ettiği yer, doğduğu yer, vatandaşlık durumu, varsa ikinci vatandaşlık bilgisi v.s bilgilerini paylaşın. Birçok özgeçmiş de gördüğüm , çoğu insan ikamet ettiği adresi il, ilçe ve açık adres olarak paylaşmıyor. Buna dikkat ediniz.
2-Beni ben yapan özellikler neler?
Kendinize bir bakın, sizin en güçlü yanlarınız nelerdir sıralayın. Bununla birlikte, sizin en zayıf olduğunuz noktayı da bir özeleştiri yapar gibi bir cümle ile yazın. İşverenler adayın kendi zayıf noktalarını da bildiğini görmek ister, bunu söylemek veya yazmak size zarar vermeyeceği gibi, ş başvurularında artı da yazacaktır.
3-Eğitim ve Bilgi/Beceri Durumum
İlkokul/ortaokul/lise eğitimi ile birlikte yüksek öğrenim, lisans veya lisansüstü eğitim durumunuzu, hangi tarihler arasında hangi kurumda gerçekleştirdiniz ve hangi skorlarla mezun oldunuz mutlaka belirtin. Ayrıca, haricen aldığınız eğitimler, kurslar var ise onu da tarihleri ve detayları ile belirtiniz. Ayrıca, yabancı dil bilginiz var ise bunu da mutlaka belirtin. Eğer örneğimizdeki gibi, Bilgisayar Mühendisliği gibi yüksek teknoloji alanlar ile ilgili iseniz, bu alanlarda bildiğiniz programlama dilleri, kullanabildiğiniz programlar ve benzeri teknik yetkinliklerinizi de bu alanda belirtiniz.
4-Deneyim / Tecrübe
Evet yeni mezunsunuz ve deneyiminiz yok diye düşünüyorsunuz değil mi? Ancak bir önceki paragrafta belirttiğim eğitim süresi boyunca yaptığınız çalışmalar sizin deneyiminizdir, bunlardan özetle bahsedin. Dolayısı ile başvurduğunuz konu ile alakalı eğitim kurumları dışında çalışmalarınız olduğunu işveren tarafının bilgisine sunuyor olursunuz
5-İlgi Alanlarınız
İnsanın kişiliği sadece aldığı eğitimlerle ölçülmez, bu yüzden başvuru yaptığınız alanın dışındaki ilgi alanlarınızı ve varsa dernek / sivil toplum örgütü kuruluşlarına üyeliklerinizi bu mutlaka yazın. Dans, spor, el becerileri, gönüllülük esaslı yapılan işler, kitaplar v.s. Mesela Dostoyevski hayranı iseniz ve tüm kitaplarını okuduysanız mutlaka belirtin.
6-Ön yazı
Her başvurduğunuz iş aynı değildir. Bu yüzden her başvuruya gönderdiğiniz özgeçmişinizin ön yazısı farklı olmalıdır. Bu ön yazıda, başvurduğunuz iş ilanının içeriği veya bu ilanı yayınlayan firmanın profiline uygun bir paragraf ön yazı yazmalısınız. Bunun için firmayı biraz araştırıp, hangi alanlarda hizmet sağladığını öğrenin, o firma veya o sektöre yakın çalışan etrafınızda eşiniz dostunuz varsa onlardan bilgi alın. Ön yazınızda, o firmanın ilgi alanı ile sizin özelliklerinizin nasıl örtüşebileceğiniz, sıradan bir başvuru yapan kişiden sizi ayırt edebilecek olan özelliklerinizi belirtin.
İŞ BAŞVURUSU YAPMA
Yukarıdaki paragraflarda anlatmaya çalıştığım konulara dikkat ettikten ve nihayet iş başvurusu yapmaya hazır olduktan sonra halen dikkat etmeniz gereken konular mevcut. Öncelikle, eğitim ve ilgi alanlarınız dışında bir işe sakın başvurmayın. Çünkü hazırlamış olduğunuz özgeçmiş uygunsuz olacaktır. Uygunsuz özgeçmiş paylaşmak, sadece o ilanı yayınlayan firma ile kalmaz, olumsuz referans olarak diğer firmalar ve o firmalardaki yöneticiler arasında paylaşılır. Bu konu çok hassas, bu yüzden öncelikle başvuru yapacağınız ilanı iyice okuyun. Sadece başlığı veya yayınlayan firma adına bakarak iş başvurusu asla yapmayınız.
İş başvurusu yapacağınız iş ilanı, size başvuruyu hangi yolla yapmanızı istiyorsa öncelikle o yolu seçin. Ancak, bütün bu çalışmalara rağmen, başvurunuz onca başvuru arasında kaybolabilir. Bu yüzden, çalışmayı ne kadar çök istediğinizi, işinizi nasıl takip edebildiğinizi işveren tarafına göstermelisiniz. Yapmanız gereken, başvuru yaptığınız firma ile ilgili etrafınızda, çevrenizde ilişkili birileri var ise onu bulmak ve başvuru yaptığınızı ona söylemek. Ayrıca, başvuru yaptığınız firmayı daha önce web üzerinden incelemiştiniz, varsa buradan iletişim bilgilerine ulaşın, firmayı ya arayın ya da mail yolu ile hangi ilana, hangi referans numarası ile be zaman başvuru yaptığınızı mutlaka iletin. Eğer arayarak yapıyorsanız, telefonu arayan kişi ile güler yüzlü bir şekilde konuşun, ona adını tatlı dille sorun, kendinizi tanıtın, unutmayın o kişi size yardımcı olmak zorunda değil, not aldım diyerek almayabilir. Kendinizi sevdirin ve notu almasını sağlayın. Aynı şey eposta yolu ile gönderi yapacaksanız da geçerli, yazı metninizin okunması için ilgi çekici olması gerekir. Buna dikkat edin.
Başvurunuzu bir şekilde farklı kaynaklar veya aracılar ile firmaya tekrardan bildirebilmeyi başardıysanız sıra geldi ikinci adıma. Başvurunuzdan 1-2 hafta sonra, firmayı yeniden arayın, daha önce aradığınızda adını öğrendiğiniz şahsı isteyin (eğer açan o değilse), ve önceden aradığınızı ve not bıraktığınızı hatırlatın, akıbetini öğrenmek istediğinizi iletin. Sonuç alamazsanız, yine bu kişiye kendinizi sevdirmek sureti ile, başvuruyu değerlendiren kişinin adını veya iletişim bilgisini öğrenmeye çalışın. Bu sayede kendiniz ona da anlatma fırsatınız veya başvurunuzun hasır altı edilmesini engelleme şansınız olabilir.
Görüldüğü üzere, bir işe başvuru yapmak, tıpkı bir ürünü veya hizmeti tamamen yabancı bir kuruma veya kişiye satmak ile neredeyse aynı. İnsan önce kendini iyi satabilmeli/pazarlayabilmeli. Satış ve pazarlama işi sıkı takip ister, kuvvetli insan ilişkileri kurmak ve sürekli aktif olmayı ister. Oturduğumuz yerden bir tıkla kendimizi insanlara anlatamaz ve iş bulamayız. Bu yüzden sürekli sosyal medyada işiniz ve ilgi alanlarınızla alakalı yerlerde aktif olarak görünün. Asla bir yardıma muhtaç hissiyatı oluşturmayın. Araştırın, okuyun ve izleyin. Beğendiklerinizi bu sosyal medya ortamlarında insanlarla paylaşın.
Bütün bu önerileri yerine getirmenize rağmen , iş bulmanız asla garanti olmayacak, uzun bir süre işsiz kalabilirsiniz. Bu moralinizi bozmasın, çalışmalara aynı hızla devam edin. Ortalama bir iş bulma süresi mevcut ekonomik koşullarda 6 ay ile 1 yıl arasında değişir. Bu süre zarfında, katılım sağladığınız kurs ve seminerler ile kendinize değer katmaya devam edin.
Umuyorum hepiniz aradığınız kariyer fırsatını yakalarsınız.
Saygılarımla